BOOK NOW Arpathea Villas

Το πανηγύρι του Άη Γιάννη στη Βρουκούντα

Author: Arpathea Villas
Το κύριο χαρακτηριστικό των πανηγυριών της Ολύμπου είναι η αυστηρότητα στην απόλυτη τέλεση της τελετουργίας τους. Τίποτα δεν γίνεται τυχαία και πολύ σπάνια διασαλεύεται η τάξη, γι’ αυτό και τα καλά γλέντια θεωρούνται αυτά που διεξάγονται με απόλυτη ησυχία και τάξη.

Από την Αυλώνα ξεκινάει το μονοπάτι που μετά από μιάμιση ώρα δρόμο φθάνει στον Άη Γιάννη τον Βαπτιστή. Κόσμος πολύς, παρέες-παρέες, κατεβαίνουν με τα πόδια το πλακόστρωτο μονοπάτι που παλιά οδηγούσε στην αρχαία πόλη της Βρυκούντας, μια από τις τέσσερεις αρχαίες πόλεις της Καρπάθου. Ανάμεσα στους συνοδοιπόρους, μερικά στολισμένα γαϊδουρομούλαρα, που τα συνοδεύουν ντόπιες γυναίκες ντυμένες με την παραδοσιακή τους φορεσιά, μεταφέρουν τρόφιμα, στρωσίδια και κουβέρτες για τον βραδινό ύπνο
Ένα μεγάλο ξύλινο στέγαστρο, καλόγουστα κατασκευασμένο από κορμούς δένδρων, δεσπόζει στην άκρη του μικρού ακρωτηρίου και χαρίζει τη σκιά του στην υπαίθρια τραπεζαρία. Μια σκάλα σκαλισμένη πάνω στο βράχο, στην κόψη του γκρεμού, είκοσι μέτρα πάνω από τη θάλασσα, σε οδηγεί στη σπηλιά, εκεί που είναι στεγασμένο το μικρό παρεκκλήσι του Άη Γιάννη του Βαπτιστή. Μια μεγάλη σπηλιά χωρητικότητας εξήντα ατόμων με έντονη μυρωδιά υγρασίας, ένα κάτασπρο πέτρινο πέτασμα με δυο αρχαίες κολώνες ορίζουν το χώρο του ιερού και παραδίπλα στο ψαλτήρι οι ψάλτες και ο πάπα Γιάννης μέσα σε μία ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα να ξεκινούν τον Εσπερινό.
Μία ώρα αργότερα το φεγγάρι ανατείλει πάνω από το νησί της Σαρίας, λούζοντας στο φως τις μανάδες που δένουν τα κεφαλομάντηλα των θυγατέρων τους. Σκηνές θεατρικές, απίστευτης ομορφιάς. Εντωμεταξύ ο κόσμος αρχίζει να τοποθετείται στους πάγκους για το δείπνο. Τα φαγητά σερβίρονται με τάξη και το δείπνο ξεκινά με την ευλογία του παπα Γιάννη. Το κοκκινιστό κατσικάκι είναι το έδεσμα της περίστασης. Αμέσως μετά το φαγητό ψάλλονται τρία-τέσσερα τροπάρια και ο παπάς δίνει το σύνθημα στον πρώτο-μερακλή να ξεκινήσει το τραγούδι.
Οι οργανοπαίκτες, λυράρης και λαγουτιέρης κουρντίζουν τα όργανα και αρχίζουν τους σκοπούς. Το πανηγύρι λοιπόν ξεκινά με τον καθιστικό σκοπό, τον Συρματικό. Λίγο αργότερα αρχίζουν οι μαντινάδες. Ο χαρισματικός λυράρης είναι αυτός που πρέπει να συνοδεύει σωστά τον σκοπό του κάθε τραγουδιστή, να φωνάζει τους στίχους, ώστε κατόπιν να τους επαναλαμβάνει όλη η παρέα. Σ’ όλη τη διάρκεια των μαντινάδων, που βαστούν περί τις δύο ώρες, κάθε τόσο μπαίνουν στο χοροστάσι, οι άνδρες με τα κανονικά τους ρούχα και οι κοπελιές με τις πολύχρωμες τοπικές φορεσιές τους, τα κεφαλομάντηλά τους και τις «κολαΐνες» τους (τα περιδέραια με τα χρυσά νομίσματα).
Γύρω στα μεσάνυχτα, οι χορευτές έχουν πια δημιουργήσει ένα τεράστιο ημικύκλιο κρατημένοι σταυρωτά. Η μουσική παραμένει να υποστηρίζει τις μαντινάδες, αλλά ο χορός, παρότι σταθερά αργόσυρτος, αρχίζει να επιταχύνει μέχρι τη στιγμή της της ανόδου των οργανοπαιχτών στο τραπέζι και την είσοδο της τσαμπούνας. Ο πρώτο-συρτής του χορού, ο «κάβος», που υπομονετικά οδηγούσε το χορό, τώρα έχει όλη τη ευχέρεια να κάνει τους αυτοσχεδιασμούς και τις φιγούρες του, χορεύοντας όσες ντάμες έχει δίπλα του, συνήθως δυο-τρεις, μέχρι τη σειρά του επόμενου, που καλείται από την ουρά του χορού να έρθει στην «ομπρός μερά» μαζί με τις δικές του ντάμες.
Ο χορός συνεχίζεται κατ’ αυτό τον τρόπο ως τις οχτώ το πρωί. Τότε ξεκινά η πρωινή λειτουργία, μετά το πέρας της οποίας, οι προσκυνητές παραλαμβάνουν περιμένοντας στη σειρά άρτο, λουκουμάδες με μέλι -που τηγανίζονταν όλο το βράδυ- και φέτες από καρπούζι, όπως το λέει το έθιμο. Κατά τις έντεκα νέο τραπέζι με την πατροπαράδοτη ρεβιθάδα. Παλαιότερα ακολουθούσε κι άλλο γλέντι, αλλά τώρα πια λόγω της αφόρητης ζέστης ο κόσμος φεύγει, για να συνεχίσει το πανηγύρι το βράδυ στην Αυλώνα.
[Αναδημοσίευση από www.simadiatouaigaiou.gr]